Mozaik Yapmak mı?

Mozaik Yapmak mı?

Millî kültür havuzunun en mühim unsurlarından birisi, “folklor” başlığı altındaki değerlerdir. Yalan, yanlış yere “mozaik” türküsü çığıranlar, biraz zahmet gösterip Türk folkloruna nazar etseler, hatâlı yolda yürüdüklerini derhâl anlayacaklardır.

Bin yılı aşkın bir zamân içinde aynı vatan toprağında hâl-hamûr olan bizim insanımızın nüanslarını tefrika sebebi yapanlar, hep ithâl mürekkep kullanan “kasıd ehli”dir.

Meselâ, Balıkesir yöresinde oynanan ve adına “bengi” denen halk oyunu, hiçbir mezheb ve tarîkat farkı gözetmeksizin, Türk milletinin kanını hareketlendirir. Mersin taraflarında yaygın olan benzer bir oyunun, o civardaki mahallî adı “mengi”. “Mengü, mengi, bengi” değişikliği, Türkçenin ses yolculuğu grafiğine de uyuyor.

“Bengi su”, “bengi taş” gibi âşînâ isimler, bu halk oyununun Orta Asya bozkırlarından hicret ederek Anadolu’ya geldiğini gösteriyor.

Bengi veya mengi raksının, kendilerine “Tahtacı” denilen Alevî zümresinin, dinî ağırlıklı bir müzikâl hareketi olduğunu biliyor muydunuz? Bu, tâbir yerindeyse “âyîn” sırasında; teşrîfâtı ve de oyunun gidişâtını, oyuncuları plânlayan tecrübeli kişilere de, yine “Tahtacı – Abdal” dilinde “kanber” deniyor. “Kanbersiz düğün” de, bayram da gerçekten olmuyor…

Saf ve tertemiz Türk olan Tahtacılar, mezheb olarak “Câferî” dirler. Şeyh cehâletinden tevâtür eden Arap sıhrîyeti, tamâmen uydurma ve yakıştırmadır.

Yine, yaşayışları hakkındaki yanlış kanaatler havada uçuşan bir başka topluluk da “Abdallar”dır. Eskiden tamâmı konar-göçer olan bu Alevî-Kızılbaş kitlesinin, muhtelif Anadolu bölgelerinde köyleri, obaları bulunmaktadır. Antalya, bunların rağbet ettikleri yerlerin başında gelmektedir.

Soy bakımından Türkmen olan Abdallar, – bütün Anadolu Kızılbaşları gibi – Babaî Türkmenlerinin torunlarıdır. Bütün bunlar ortada iken; Abdalları soyca, dilce herhangi bir benzerliği bulunmayan başka gruplarla akrabâ göstermek, kuru bühtandır.

Abdallar gibi, Tahtacı ve Çepnilerin de; elek, sepet yaparak nafaka temin etmeleri, onların, aynı işleri yapan başka topluluklardan sayılmalarında rol oynamıştır. Elbette, işin temelinde, en büyük hastalığımız cehâlet yatmaktadır.

“Mozaik” yapmak, onu keşfetmekten kolay mı dersiniz?…